خصوصيات اين شخصيت بلند پايه به هر سه زبان ذكر شده است . همچنين سنگ قبرهاى مرمرينى روى قبر دو كاتوليكوس [ خليفه ارمنىها ] گذاشته و تصوير آن دو را بر آن سنگ‌ها حكاكى كرده‌اند . اگرچه نوع حكاكى خيلى ساده و بىپيرايه است ، ولى مىگويند كه هر دو عينا شبيه صاحبان تصاوير است . روى ديوار داخلى كليسا پر از نقاشىهاى تأسف‌انگيز بود و كشيش راهنماى ما اظهار مىداشت كه كار شاگردان رافائل « 1 » است . ما ادب به خرج داديم و به روى خود نياورديم و با همان ايمان و اعتقاد از تابلوى روبه‌روى محراب كه لابد اثر اصيلى از تىسين « 2 » بود ، تعريف كرديم . نحوه‌ى تزيين گنبد كه از مجموعه‌ى ناهماهنگ تصويرهاى گل و بوته ، دسته گل ، درخت سرو با رنگ و طرح مختلف تركيب يافته بود ، از همه عجيب‌تر و زننده‌تر به نظر مىرسيد . در وسط كليسا ، در جايگاهى كه عيسى مسيح بر قديس گرگوريوس ظاهر شده است ، محرابى ساخته و بر بالاى اين محراب تصوير حضرت مريم را آويزان كرده بودند . گنجه‌ى اشياى متبرك كليسا - كه به‌طور حتم كار هنرمندان روم شرقى و به شكل هشت گوش بود - به جاى پايه روى چهار مجسمه استوار شده بود . در اطراف راست و چپ اين محراب دو كرسى مخصوص براى نشستن اسقف بزرگ قرار داشت . روى يكى از اين كرسىها با صدف كار شده بود و بنا به گفته‌ى كشيش كار يك هنرمند اسپانيولى بود . كرسى دوم به شكل تختخواب بود و از طرف يكى از پاپ‌هاى قرن ششم به اين كليسا اهدا شده بود . راهنماى مهربان ما آن‌گاه چاهى را به ما نشان داد كه گرگوريوس مقدس شيطان‌ها را كه در همين محل داعيه‌ى پيامبرى در سر داشتند و مردم را به پرستش خود وامىداشتند ، در آن چاه مىانداخت و در پايان ، از عجيب‌ترين عجايب كليسا بازديد كرديم : سبوى نقره‌يى بزرگى كه حاوى ميرون « 3 » يا روغن متبرك و مقدس بود كه روحانيان ارمنى هم براى روغن مالى به قصد تبرك و هم براى مراسم غسل تعميد از آن استفاده مىكنند . طى مراسم باشكوهى كه هر هفت سال يك‌بار برگزار مىشود ، فقط شخص

--> ( 1 ) . Raphael : نقاش معروف ايتاليايى ( 1483 - 1520 ) . م . ( 2 ) . Titien : نقاش بزرگ ايتاليايى و از بزرگان مكتب نقاشى ونيز ( 1477 - 1576 م ) . م . ( 3 ) . Myrhon